Về quy định “1,5 giây” tại Nghị định 38/2021/NĐ-CP: Phải đặt mình vào vị trí độc giả

VHO- Liên quan đến một số quy định về hoạt động quảng cáo trên báo chí tại Nghị định 38/2021/NĐ-CP (Nghị định 38), hôm qua 1.6, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy đã thông tin về những nội dung đang được dư luận và báo chí quan tâm, đặc biệt đối với những quy định về quảng cáo trên báo điện tử.

Không để độc giả bị ức chế vì quảng cáo chen ngang

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, hiện có nhiều ý kiến khác nhau về một số quy định tại Nghị định 38, trong đó, quy định về “thời gian chờ tắt hoặc mở quảng cáo tối đa là 1,5 giây” đang tạo tranh cãi trái chiều. Trước ý kiến cho rằng nếu thực hiện quy định thời gian tắt mở của quảng cáo không ở vùng cố định là 1,5 giây sẽ làm giảm doanh thu, ảnh hưởng đến sự phát triển của báo điện tử, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nêu rõ, các loại hình báo chí đều có quy định về những vùng cố định (không gian, thời lượng) dành riêng cho quảng cáo, nhưng quy định về quảng cáo không ở vùng cố định thì báo hình, báo in không có. Vì vậy, việc quy định đối với báo điện tử hiện nay là vẫn được quảng cáo không ở vùng cố định, nhưng phải “đảm bảo thiết kế để độc giả có thể chủ động tắt hoặc mở. Thời gian tắt hoặc mở quảng cáo tối đa là 1,5 giây”.

Từ “chủ động” ở đây thể hiện quyền của độc giả, bởi nếu đang xem tin tức quan trọng họ có thể tắt ngay quảng cáo để không ảnh hưởng, nếu không muốn tắt thì quảng cáo có thể phát tiếp mà không có khống chế thời gian. “Như vậy, quy định này không hạn chế hoạt động quảng cáo của báo điện tử, mà chỉ cần đáp ứng có hai yêu cầu của người xem: Một là có phím để tắt / mở; hai là nếu có thao tác tắt / mở thì phải đáp ứng ngay trong thời gian 1,5 giây, tránh trường hợp độc giả phải xem quảng cáo kiểu cưỡng bức, gây ức chế, lại không thể xem đầy đủ, liên tục thông tin mà họ muốn tiếp nhận...”, Thứ trưởng Bộ VHTTDL nhắc lại.

Lãnh đạo Bộ nêu rõ, quy định trên đã có trong Luật Quảng cáo, và như vậy, các báo điện tử đã thực thi quy định này trong thời gian gần 10 năm. Hành vi, mức xử phạt cũng được quy định tại Nghị định số 158/2013/NĐ-CP trong suốt thời gian này, vì vậy, việc thực thi Nghị định số 38/2021/NĐ-CP không có tác động mới đến doanh thu của báo điện tử. Tuy nhiên, ghi nhận ý kiến của các cơ quan báo chí, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cho biết, trong tình hình hiện nay, trước những ý kiến cho rằng các quy định quảng cáo đối với mạng xã hội, trang thông tin điện tử xuyên biên giới đơn giản và thuận lợi hơn so với báo điện tử, Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với Bộ TT&TT nghiên cứu, tiếp thu và tổng hợp trong quá trình tổng kết tiến tới sửa đổi, bổ sung các nội dung về hoạt động quảng cáo trên báo chí tại Luật Quảng cáo.

Khẳng định vai trò quan trọng của báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng, Thứ trưởng cho rằng, việc có các quy định riêng về quảng cáo đối với loại hình báo chí là cần thiết, đúng theo chức năng, cơ cấu, tôn chỉ, mục đích hoạt động của cơ quan báo chí. Các nền tảng mạng xã hội, YouTube, Google… không phải là cơ quan báo chí, tiêu chí hoạt động cũng như đối tượng tham gia, tương tác cũng khác, hoạt động của các trang mạng xã hội còn chịu sự điều chỉnh bởi hệ thống các quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Vì vậy, việc quy định và áp dụng đối với hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội không giống như cơ quan báo chí, nhưng vẫn phải nhằm mục tiêu đảm bảo sự trung thực, chính xác của thông tin, bảo vệ quyền lợi cho người tiếp nhận, không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội theo quy định của Luật Quảng cáo.

Lãnh đạo Bộ VHTTDL cũng cho biết, về quy trình soạn thảo, Nghị định 38 đã được thực hiện đúng quy trình, theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

 Nếu đang xem tin tức quan trọng, độc giả có thể tắt ngay quảng cáo để không ảnh hưởng (ảnh minh họa)

Phải đặt mình vào vị trí độc giả

Ngày 1.6 cũng là ngày Nghị định 38 chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, đại diện một số cơ quan báo chí vẫn cho rằng những quy định siết chặt tại Nghị định đang gây nhiều khó khăn đối với các cơ quan báo chí, đặc biệt với hoạt động của báo điện tử. Chia sẻ tâm tư đó, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cho biết, năm 2022, Bộ VHTTDL sẽ tổng kết 10 năm thi hành Luật Quảng cáo và các văn bản hướng dẫn, trong đó, những thay đổi về nội dung và phương thức của hoạt động quảng cáo sẽ được tổng hợp, nghiên cứu để có kiến nghị, đề xuất sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn. “Bộ VHTTDL sẽ tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan sửa đổi, hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động quảng cáo cũng như trong công tác phối hợp thanh tra, kiểm tra, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về quảng cáo”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cho biết.

Đồng tình với quan điểm của Bộ VHTTDL, Thứ trưởng Bộ TT&TT Hoàng Vĩnh Bảo nêu rõ, Nghị định 38 là văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quảng cáo, kế thừa Nghị định 158 được ban hành từ năm 2013. “Nghị định 158 kể từ khi được ban hành đến nay cũng không có cơ quan báo chí nào có ý kiến về những quy định đối với hoạt động quảng cáo trên báo điện tử, dù nội dung và đối tượng quy định không có gì khác so với Nghị định 38 mà các báo đang có ý kiến hiện nay...”. Thứ trưởng Hoàng Vĩnh Bảo cho rằng, các cơ quan báo chí khi nêu ý kiến về những quy định xử phạt các hành vi liên quan đến hoạt động quảng cáo được quy định tại Luật Quảng cáo và các Nghị định hướng dẫn thi hành cần nhìn nhận toàn diện, từ nhiều góc độ. Theo đó, phải đặt mình vào vị trí độc giả. “Nếu đang đọc tin tức mà bị chen ngang quảng cáo, người đọc không muốn xem nữa thì phải đảm bảo họ có quyền được tắt quảng cáo đó đi. Cơ quan báo chí không nên chỉ nghĩ vì chúng ta muốn quảng cáo, phải có quảng cáo mà không thấy được sự khó chịu của người xem...”, Thứ trưởng Hoàng Vĩnh Bảo lưu ý.

Lãnh đạo Bộ TT&TT cũng nêu, quá trình xây dựng và hoàn thiện Nghị định 38 được thực hiện theo đúng quy trình. Ngoài việc tổ chức các hội thảo, dự thảo Nghị định được đăng công khai trên Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ và Cổng Thông tin điện tử của Bộ VHTTDL. “Tuy nhiên, đã có bao nhiêu cơ quan báo chí có văn bản góp ý trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nghị định? Chỉ đến khi Nghị định được ban hành thì các cơ quan báo chí mới góp ý, có văn bản kiến nghị. Tôi cho rằng, các cơ quan báo chí chính là đối tượng thi hành văn bản pháp lý này, cần cân nhắc kỹ và nhìn từ góc độ của mình cũng như đối tượng của mình là độc giả...”, ông Hoàng Vĩnh Bảo nhấn mạnh.

Cũng theo lãnh đạo Bộ TT&TT, các dự thảo văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động báo chí trong quá trình xây dựng và hoàn thiện, các cơ quan chức năng cũng đã công bố rộng rãi trên Cổng Thông tin điện tử để lấy ý kiến đóng góp của mọi người. Tuy nhiên, trên thực tế hình thức này chưa phát huy được hiệu quả. Do đó, trong thời gian tới, đề nghị Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Bộ TT&TT tổ chức các hội thảo để lấy ý kiến đóng góp của các nhà báo, các cơ quan báo chí.

Trước những ý kiến từ các cơ quan báo chí về một số nội dung tại Nghị định 38, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Lê Mạnh Hùng cho rằng, cần đánh giá thấu đáo và toàn diện hơn. Đây là những quy định không mới, tuy nhiên nếu quá trình thực thi có những bất cập thì các cơ quan báo chí có thể kiến nghị để các Bộ chuyên ngành tổng hợp, tiếp thu và kiến nghị sửa đổi, sao cho văn bản pháp lý sau này được hoàn thiện, sát thực tế hơn. Tuy nhiên, trong khi Luật chưa được sửa đổi thì việc thực thi vẫn phải theo quy định pháp lý hiện hành. 

…Các cơ quan báo chí khi nêu ý kiến về những quy định xử phạt các hành vi liên quan đến hoạt động quảng cáo cần nhìn nhận toàn diện, từ nhiều góc độ. Phải đặt mình vào vị trí độc giả. Nếu đang đọc tin tức mà bị chen ngang quảng cáo, người đọc không muốn xem nữa thì phải đảm bảo họ có quyền được tắt quảng cáo đó đi. Cơ quan báo chí không nên chỉ nghĩ vì chúng ta muốn quảng cáo, phải có quảng cáo mà không thấy được sự khó chịu của người xem... (Thứ trưởng Bộ TT&TT HOÀNG VĨNH BẢO)

 

 BẢO ANH